24 marca w Polsce obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Święto to jest wyrazem hołdu dla Polaków, którzy w czasie II wojny światowej, mimo grożącej kary śmierci, zdecydowali się pomagać swoim żydowskim współobywatelom. Data ta nawiązuje do tragicznych wydarzeń z 24 marca 1944 roku w miejscowości Markowa na Podkarpaciu. Tego dnia niemieccy okupanci zamordowali ośmioosobową rodzinę Ulmów oraz ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Goldmanów, Didnerów i Grünfeldów. Święto państwowe zostało ustanowione w 2018 roku, aby upamiętnić wszystkich Polaków, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom podczas niemieckiej okupacji.

- Tysiące Polaków angażowało się w ratowanie Żydów.
- Szacuje się, że kilkadziesiąt tysięcy Żydów uniknęło śmierci dzięki ich pomocy.
- Około tysiąc Polaków zapłaciło za tę pomoc własnym życiem.
- Tylko niewielka część z nich została uhonorowana tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, przyznawanym przez Yad Vashem.

W 1995 roku Wiktoria Ulma i Józef Ulma zostali uznani za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2003 roku rozpoczął się ich proces beatyfikacyjny, a 10 września 2023 roku w Markowej odbyła się uroczysta beatyfikacja całej rodziny. Liturgiczne wspomnienie błogosławionej rodziny Ulmów przypada 7 lipca – w rocznicę zawarcia sakramentalnego małżeństwa przez Wiktorię i Józefa.

Katarzyna Wołk